چاي از جمله  محصولات   استراتژيك   گيلان   است   كه با توجه   به  نقش  اشتغال   زايي  و درگير بودن   بيش  از   70 هزارخانوار   به همراه   صنايع  مختلف   در اين  صنعت  به عنوان  یکی از  منابع اقتصادی  مهم  برای کشور  به حساب می آید  که به دلیل  این ویژگی  ها   در سال  های اخیر  با توجه  به تغییرات  پی در پی  سیاستگذاری  های  دولتی  در چگونگی  حمایت  و پرداختن  به این  صنعت ، فعالان  این  عرصه  با چالش  ها و مشکلاتی همراه  بوده اند که یکی از آسیب پذیر ترین  اقشار  درگیر  با  صنعت  چای قشر چایکار  است  که با توجه  به وابستگی  آن  به درآمدهای  ناشی  از فروش  برگ  سبز  چای  برای امرار معاش   همواره  مشکلاتی  نیز داشته  است .

 بدهی های دولت  به چایکاران ، عدم  حمایت  از چایکاران  در   اصلاح  باغات  چای  و واردات  بی رویه  چای خارجی و به تعبیری  حضور  مافیای  چای  از جمله  مشکلاتی  است   که دراین   سال ها برغم  تلاش های  بسیار  برای حمایت  از صنعت  چای   هنوز  این حمایت  ها  به ثمر  نرسیده  است  در کنار برنامه ریزی  های  مختلف  برای سامان  بخشی  به این صنعت  آنچه   که می تواند صنعت  چای   را نجات  دهد  ورود  بخش  خصوصی  دراین  عرصه  است  که در یک  اقدام  عملی  و انعقاد   قرار داد  بین  سازمان  چای  و شرکت  صدرا در چند   روز گذشته  این  اتفاق وارد  مرحله  جدیدی  شد  و کلید حضور  جدی  بخش   خصوصی دراین عرصه زده  شد .

از اوایل قرن بیستم چایکاری در کشورهای ایران و ترکیه آغاز شد و قبل از سال 1280 هجری شمسی، کشت چای در ایران رواج نداشت و ایرانیان قدیم به جای چای، قهوه می‌نوشیدند به همین دلیل چایخانه‌های امروزی همان نام سنتی خود یعنی قهوه‌خانه را حفظ کردند.

به دلیل علاقه دولت وقت ایران به کشت چای در کشور، به حاج محمد میرزا کاشف السلطنه چایکار که در آن زمان ژنرال کنسول ایران در هند بود ماموریت داده شد تا چگونگی کشت و کار چای و اصول چای‌سازی را بیاموزد.

مرحوم چایکار پس از حدود 1.5 سال تلاش و کار  روی مزارع چای در هند موفق شد اصول و فنون چایکاری را بیاموزد و پس از آن با موافقت دولت وقت هند 2 هزار نهال را به ایران آورد و بعد از مدت‌ها تلاش و تحقیق و بررسی بهترین محل کشت آن را شهرستان لاهیجان شناخت.

پس از آن، مرحوم چایکار با مشقات زیاد قطعه زمینی به مساحت حدود شش جریب در اطراف لاهیجان و مقداری زمین در اطراف تنکابن یافت و  کشت چای در این دو قطعه اراضی را آغاز کرد که از آنها چای معطر به دست آورد.

مرحوم چایکار نخستین شخصی بود که در ایران به کاشت این گیاه و تهیه چای خشک اقدام کرد و در سن 65 سالگی دوباره عازم هند و چین و ژاپن شد و متخصصانی به نام‌های دیلونگزی، فونچین و موچین را به استخدام دولت ایران درآورد تا چایکاری و چای‌سازی را به ایرانیان بیاموزند اما کاشف‌السلطنه در مراجعت از این سفر در سال 1308 هجری شمسی روز دوشنبه 31 فروردین ماه در نزدیکی بوشهر با اتومبیل شخصی خود به دره پرت و کشته شد.

اکنون آرامگاه این مرد که بیشتر عمر خود را صرف کشت چای و ترویج آن در ایران کرده بود طبق وصیتش در شهر لاهیجان روی تپه‌ای به مساحت یک‌هزار متر مربع در قسمت جنوب غربی لاهیجان واقع شده است.

پس از کشت چای در لاهیجان، کشت این گیاه در دیگر شهرهای شمالی مانند لنگرود، سیاهکل، املش، رودسر، تنکابن، رامسر و برخی از شهرهای دیگر شمالی رواج یافت.

صنعت چای ایران با وجود داشتن استعدادهای بالقوه در زمینه تولید، فرآوری و تجارت چای نتوانسته است در سال‌های گذشته جایگاه خود را در صنعت جهانی تثبیت کند و حتی در چند سال اخیر دچار بحران شده است.

وابستگی مستقیم بالغ بر 60 هزار خانوار به کشت و تولید چای و همچنین جایگاه خاص چای در سبد مصرفی خانواده‌های ایرانی، ضرورت تدوین راهبردی و ساختار مناسب برای صنعت چای ایران را افزایش داده است.

 اكنون شرکت سرمایه‌گذاری و تامین خودروی صدرا با امضای تفاهمنامه‌ای با سازمان چای کشور آمادگی خود را در کنار بخش دولتی برای نجات و احیای چای اعلام کرده است.

امضاي تفاهم نامه همكاري اين دو بخش در يك كنفرانس مطبوعاتي با حضور نمايندگان و خبرنگاران رسانه هاي گروهي استان گيلان برگزار تا رسانه هاي استان شاهد اين اتفاق در صنعت چاي باشند.

* امضای تفاهمنامه صدرا با سازمان چای کشور

رئیس سازمان چای کشور با بیان اینکه ورود شهرام قویدل مدیر عامل شرکت مذکور برای برطرف کردن مشکلات چایکاران یک نوع ایثار است، عنوان کرد: ایشان برای در مرحله نخست که به دیدارشان رفتم بنده را پذیرفت و این دیدار منجر به امضای تفاهمنامه همکاری شد.

علی محرر با عذرخواهی از چایکاران به دلیل تاخیر در پرداخت مطالبات چایکاران گفت: با شرکت صدرا به مدت شش سال قرارداد همکاری بسته شد تا شکوفایی در صنعت چای را داشته باشیم.

این مسئول سازمان چای را نهادی نوپا خواند و خاطرنشان کرد: این سازمان نیازمند حمایت است.

وی با بیان اینکه سازمان چای از سال 70 مرد، افزود: در این سال 150 هزار تن چای در انبار سازمان بود، اما کسی متوجه این امر نشد و طرح تغییر ساختار چای نیز بر همین اساس صورت گرفت.

محرر، نبود اعتبار لازم را از مشکلات این سازمان عنوان کرد و یادآور شد: امسال با مشکلات فراوان 28 میلیارد تومان اعتبار گرفتیم که 2 میلیارد و 80 میلیون تومان دیگر باقی‌مانده است.

رئیس سازمان چای کشور، چای گیلان و ایران را دارای جایگاه بالایی دانست و تصریح کرد: 52 هزار و 500 تن چای در انبار تعاون روستایی است.

این مسئول خرید تضمینی برگ سبز چای با نرخ 4 هزار تومان در هر کیلو را یکی از خواسته‌های مهم سازمان چای نامید.

مدیر عامل شرکت سرمایه‌گذاری و تامین خودروی صدرا نیز با ابراز رضایت از همکاری با سازمان چای کشور تصریح کرد: به‌زودی در لاهیجان یک کارخانه با تکنولوژی بالا در تولید چای راه‌اندازی می‌شود که ما حمایت مالی آن را انجام می‌دهیم.

شهرام قویدل تغییر ذائقه مردم از چای خارجی به داخلی را نیازمند فرهنگ‌سازی دانست و اضافه کرد: برای این فرهنگ‌سازی در مجموعه داماش «ایرانی چای ایرانی بنوش» را تبلیغ می‌کنیم.

وی با بیان اینکه حدود 32 هزار نفر چایکار از دولت مطالبه دارند، خاطرنشان کرد: حساب تمام این افراد چایکار تا 22 بهمن امسال تسویه می‌شود.

این مسئول 70 درصد کار پرداخت وجوه را به‌عهده شرکت صدرا و 30 درصد بانک اعلام کرد و متذکر شد: از سال 92 دیگر هیچ چایکاری مطالبه نخواهد داشت.

وی با اشاره به بدهی 22 میلیارد تومانی دولت به چایکاران اظهار کرد: با امضای این تفاهمنامه همکاری، تمام مطالبات چایکاران تا پایان 22 بهمن امسال پرداخت و این بدهی تسویه می‌شود.

این مسئول، به حضور پنج ماهه خود در گیلان اشاره کرد و گفت: این حضور موجب شد تا وضعیت تجارت اسفبار چای را مورد بررسی قرار دهم و برای حمایت از صنعت چای و چایکار با سازمان چای کشور تفاهمنامه همکاری امضا کنم.

مالک باشگاه داماش با بیان اینکه 110 هزار تن چای سنواتی در انبار موجود است که می‌خواهد تبدیل به کمپوست شود و در مزارع مورد استفاده قرار گیرد، افزود: قیمت برگ سبز بسیار نازل است و هیچ توجیهی برای نرخ پایین چای نیست.

وی به برخی از مفاد تفاهمنامه با سازمان چای اشاره کرد و گفت: در این تفاهمنامه نرخ خرید برگ سبز چای درجه یک هر کیلو یک‌هزار و 200 تومان و برگ سبز درجه دو نیز 700 تومان در نظر گرفته شده است.

قویدل ایجاد بازار رقابتی را از دیگر اهداف تفاهمنامه ذکر کرد و یادآور شد: برای خرید برگ سبز چای به کارخانه‌داران امکان خرید نقدی و یا مدت‌دار 6 ماهه داده می‌شود.

وی از اختصاص بودجه مناسب برای بسته‌بندی و تولید چای در ادامه تفاهمنامه خبر داد و اذعان کرد: امسال 22.5 میلیارد تومان حواله چای از سازمان چای خریداری کردیم اما باز هم این سازمان به ما بدهکار است.

مدیر عامل شرکت سرمایه‌گذاری و تامین خودروی صدرا درباره تسهیلات به چایکاران افزود: برای تمام 72 هزار نفر چایکار که 32 هزار نفر فعال هستند، از یک تا 10 میلیون تومان طبق قدرت بازپرداخت تسهیلات بانکی در نظر گرفتیم.

وی با تصریح بر اینکه قصد ما بازگشت به تولید 400 هزار تن چای در دوران گذشته است، خاطرنشان کرد: تسهیلات مذکور از طریق شرکت صدرا و معرفی به بانک عامل صورت می‌گیرد و به چایکاران کارت داده می‌شود که شناسنامه الکترونیکی کشاورز خواهد بود.

قویدل نبود تجهیزات تکنولوژی روز در کارخانه‌ها را از مشکلات کارخانه‌های چای‌سازی عنوان کرد و افزود: سازمان چای کشور تعهد دارد از طریق دفاتر پیشخوان دولتی بحث خرید برگ سبز چای گیلان و مازندران را داشته باشد.

این مسئول با انتقاد از دیرکرد پرداخت مطالبات چایکاران افزود: 25 هزار کشاورز چایکار تنها 8 میلیارد تومان طلب دارند یعنی به اندازه نیمی از بودجه‌ای که در تیم داماش مصرف می‌کنیم.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: در کنار چای طرح نوسازی خودرو در گیلان را داریم که در این راستا برای 15 هزار خودروی اقساطی هر یک مبلغ 10 میلیون تومان در بانک ملت تسهیلات پرداخت می‌کنیم.

نماینده مردم رودسر و املش در مجلس شورای اسلامی گفت: در سال‌های اخیر بر اثر بی‌توجهی دولت نسبت به چایکار، صنعت چای افت کرده است.

محمدمهدی رهبری‌املشی در جمع خبرنگاران با بیان اینکه سرانه مصرف چای هر ایرانی حدود 1.5 کیلو در سال است، اظهار کرد: این مقدار تاثیر تورمی در سید خانوار ندارد.

وی با اشاره به اینکه احمدی‌نژاد در سفر چهارم خود به گیلان باید مسئله احیای صنعت چای را در دستور قرار دهد، گفت: دولت در بحث چای توجیه نیست.

نماینده مردم رودسر و املش با تصریح بر اینکه احمدی‌نژاد قصد کمک به چای را دارد اما حوصله شنیدن ندارد، افزود: برای رسیدگی به مسئله چای نزد احمدی‌نژاد رفتیم اما حوصله شنیدن نداشت و ما را به کار گروه کشاورزی فرستاد و رحیمی معاون اول رئیس جمهور نیز وقت شنیدن نداشت و ما را به مرادی معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی سپرد اما او نیز ما را به کارشناس خود سوق داد.

وی با اشاره به ناشناخته بودن صنعت چای برای برخی مسئولان رده‌بالا، افزود: تا چند سال قبل رئیس وقت سازمان چای کشور نمی‌دانست چای بوته‌ای است یا درختی، و چای را نمی‌شناخت.

رهبری‌املشی به امضای تفاهمنامه صدرا با سازمان چای کشور برای احیای صنعت چای اشاره کرد و یادآور شد: زمینه‌ای برای احیای صنعت چای فراهم شده که می‌تواند چای را از حالت رکود نجات دهد.

وی با بیان اینکه امسال سرنوشت چای سیاه‌تر از سال‌های قبل بود، افزود: هیچ سالی مانند امسال به چایکار ضربه وارد نشد.

نماینده مردم رودسر و املش در مجلس امضای تفاهمنامه مذکور را موجب برطرف شدن مشکل چایکار دانست و تصریح کرد: این اقدام برای احیای چای مبارک است.

وی با اشاره به اینکه در گذشته مردم چایکاری می‌کردند و زندگی آنها تامین بود، اذعان کرد: دولت از نظر اقتصادی چای را مدیریت می‌کرد و فعالیت چایکار توجیه اقتصادی داشت و زندگیش تامین می‌شد.

رهبری‌املشی سازمان چای را متولی چای نامید و تصریح کرد: هر وضعیتی در صنعت چای رخ دهد سازمان چای و دولت باید پاسخگو باشند.

وی افزود: در سال‌های اخیر به دلیل بی‌توجهی دولت نسبت به چایکار، صنعت چایکاری افت کرده است.

این نماینده مجلس، پشتیبانی خود را از اقدام شرکت سرمایه‌گذاری صدرا در حمایت از صنعت چای اعلام کرد و متذکر شد: افزایش تعرفه کیفیت داخلی چای را بالا می‌برد.

وی تغییر ذائقه مردم از مصرف چای خارجی به چای داخلی را نیازمند فرهنگ‌سازی و کار تبلیغاتی دانست.

تولید چای دست مافیای این محصول را کوتاه می‌کند

نماینده مردم آستانه‌اشرفیه در مجلس شورای اسلامی با تاکید بر ضرورت کنترل واردات چای گفت: اهمیت دادن به تولید چای، دست مافیای این محصول را کوتاه می‌کند. 

محمد حسین قربانی در جمع خبرنگاران ساماندهی چای را از دغدغه‌های امروز کشاورزان چایکار دانست و اظهار کرد: چای یک محصول راهبردی است که اگر مدیریت نشود در آینده نزدیک با توجه به فضای منطقه به فراموشی سپرده می‌شود.

وی با بیان اینکه هم‌افزایی بین نمایندگان و اصحاب رسانه و دلسوزان در مدیریت صنعت چای نقش دارد، افزود: همه باید در کنار یکدیگر با مدیریت صنعت چای این محصول را احیا کنیم.

نماینده مردم آستانه‌اشرفیه امضای تفاهمنامه صدرا با سازمان چای کشور را موجب تحول عظیم در صنعت چای خواند و خاطرنشان کرد: این اقدام در صنعت چای یک تلنگر است.

وی افزایش برگ سبز چای درجه با قیمت یک‌هزار و 200 تومان و برگ سبز درجه دو با نرخ 700 تومان طبق تفاهمنامه مذکور اذعان کرد: این نرخ نیز مقرون به‌صرفه نیست و باید در صنعت چای مدیریت صورت گیرد.

قربانی احیای سازمان چای را مورد تاکید قرار داد و گفت: کنترل بحث واردات چای از موارد مهم در احیای صنعت چای بوده و به نفع بازرگانی چای است.

وی با تاکید بر کوتاه کردن دست مافیای چای، اذعان کرد: اهمیت دادن به تولید چای، دست مافیای این محصول را کوتاه می‌کند.

نماینده مردم آستانه‌اشرفیه در مجلس با عذرخواهی از کشاورزان چایکار از تاخیر در پرداخت مطالبات چایکاران، یادآور شد: دولت باید حق و حقوق و مطالبات چایکاران را به‌موقع پرداخت می‌کرد که این امر صورت نگرفت.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی چایكاران شمال كشور از اختصاص حدود 14 هزار تن كود شیمیایی از نوع اوره و سوپر فسفات در سالجاری برای باغ های چای خبر داد. 

'مصطفی نصراللهی' اظهار كرد: از این میزان، باقی مانده سهم امسال استان گیلان حدود چهار هزار و 960 تن و شهرستان رودسر 800 تن است.

وی افزود: سهم كود شیمیایی در نظر گرفته شده برای سال آینده استان گیلان نیز حدود هشت هزار و 300 تن و شهرستان رودسر یك هزار و 600 تن می باشد.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی چایكاران شمال سهم كود شیمیایی در نظر گرفته شده برای استان مازندران را حدود 700 تن عنوان كرد.

وی ادامه داد: كار خرید كود شیمیایی باغداران چای استان های گیلان و مازندران از سوی 12 عامل خرید این اتحادیه در شهرستان های چایخیز در حال انجام است.

نصراللهی خاطرنشان ساخت: قیمت هر كیلوگرم كود اوره چهار هزار ریال و كود فسفات شش هزار ریال تعیین شده است.

وی همچنین به افزایش قیمت نهاده های كشاورزی اشاره و بر ضرورت پرداخت باقی مانده مطالبات كشاورزان چایكار تاكید كرد.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی چایكاران شمال اضافه كرد: این اتحادیه برای خدمات رسانی به چایكاران، بالغ بر 600 میلیون ریال به عنوان تسهیلات قرض الحسنه خرید نهاده ها به شركت های عامل اختصاص داده تا شركت های خرید، دغدغه ای برای شروع و تهیه نهاده ها نداشته و فشاری به كشاورزان به منظور خرید نقدی وارد نشود.

رئیس اتحادیه چایکاران شمال با بیان اینکه قیمت علوفه صحرا بیش از چای است، گفت: برای احیای چای تازیانه خوردیم اما دست از چای برنداشتیم. 

ایرج هوسمی در جمع خبرنگاران با اشاره به اینکه چایکاران در سال‌هایی که گرفتار بحران بودند سخنان لطیفی نشنیدند، اظهار کرد: برای احیای چای تازیانه خوردیم و تحمل کردیم اما دست از چای بر نداشتیم زیرا میراث است و ریشه در خاک ما دارد.

وی چای گیلان را به لحاظ کیفیت برخوردار از اقلیم خاص دانست و گفت: چای گیلان بهترین چای جهان است.

رئیس اتحادیه چایکاران شمال با بیان اینکه برگ سبز چای باید درست ساخته، پرداخته و عرضه شود، افزود: در چند سال اخیر هیچ دستی در مقام حمایت از چایکار از آستین بیرون نیامد و چایکار مورد حمایت قرار نگرفت.

وی ادامه داد: مسئولان چایکار همت کردند اما تصمیم‌گیرنده کسانی بودند که خود را به خواب زده بودند که بیدار کردن اینگونه افراد بسیار سخت است.

هوسمی با تصریح بر اینکه مقام‌های عالیه با تحصیلات بالا هرگز وضعیت چای و چایکار را درک نکردند، اذعان کرد: طبق بررسی‌ها، هر ایرانی در سال یک کیلو و 600 گرم چای خشک مصرف می‌کند، مگر قیمت این مقدار چقدر است که بزرگان از حمایت و حفظ آن دریغ می‌کنند.

وی قیمت علوفه صحرا را بیش از چای دانست و اظهار کرد: چایکار غریب، اسیر و فقیر شده است و فریاد ما به گوش و دل کسی نرسید.

وي با اشاره به اقدام شهرام قویدل مدیر عامل شرکت سرمایه‌گذاری و تامین خودرو صدرا در حمایت از چایکار و امضای تفاهمنامه با سازمان چای، افزود: اقدام قویدل در افزایش نرخ برگ سبز چای امیدی را در دل‌های چایکاران زنده کرد و این نوید را به ما داد که چای و چایکاری مورد حمایت قرار گیرد و از این بابت خرسند هستیم.

وی با اعلام حمایت اتحادیه چایکاران از اقدام قویدل، خاطرنشان کرد: به همین رقم ناچیز که افزایش می‌یابد دل خوش می‌کنیم و از رسانه‌های گیلان و هر کس که برای حمایت از چای و چایکار کلام بر می‌آورد تشکر می‌کنیم.

هوسمی یادآور شد: چای ایران سرآمد چای جهان است، اگر به آن بها دهند.

طی حکمی از سوی مصطفی محمدنجاروزیر کشور،دکتر مهدی جعفری بعنوان فرماندارجدیدشهرستان املش منصوب گردیده وقراراست هفته آینده طی مراسمی رسما  عهده دارسکان فرمانداری شهرستان املش شود.
این در حالیست که پس ازاستقلال املش بعنوان شهرستان ،مهدی جعفری ششمین فرماندار ی است  که در شهرستان املش منصوب گردیده است واز جمله افراد بومی هست که آشنایی کامل با پتانسیل ها ومشکلات شهرستان دارد.

از جمله سوابق مهم مهدی جعفری می توان به معاونت سیاسی واجتماعی فرمانداری انزلی بمدت ۴ سال ،ریاست دانشگاه پیام نور انزلی بمدت ۲سال،تدریس در دانشگاههای آزاداسلامی وپیام نور بمدت ۶ سال،تدریس درکلاسهای ضمن خدمت فرهنگیان در رشت،تدریس درمدارس شهرستانهای تهران،رودبار،رشت  واملش اشاره کرد.

مهدی جعفری دارای مدرک تحصیلی فوق لیسانس در رشته علوم اجتماعی  است ودررشته دکترای علوم اجتماعی نیز فارغ التحصیل گردیده است که هم اکنون مدرک دکترای وی در وزارت علوم ،تحقیقات وفناوری درحال ارزشیابی است.